อาการคันเต้านมหรือคันหัวนม เกิดจากอะไร? และแบบไหนที่ควรระวัง

อาการคันบริเวณเต้านมและหัวนมเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน ส่วนใหญ่มักเกิดจากระคายเคืองทั่วไป แต่ในบางกรณีก็อาจเป็นสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพที่ต้องได้รับการรักษา โดยสามารถแบ่งสาเหตุออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้

1. สาเหตุทั่วไปจากพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม

- ผิวแห้งและการระคายเคือง: เกิดจากสภาพอากาศที่แห้ง การอาบน้ำอุ่นจัดบ่อยเกินไป หรือการใช้สบู่และครีมบำรุงผิวที่มีส่วนผสมของน้ำหอมและแอลกอฮอล์

- การเสียดสี: โดยเฉพาะจากการออกกำลังกาย เช่น การวิ่งระยะไกล หรือการสวมใส่ชุดชั้นในที่รัดแน่นจนเกินไป รวมถึงผ้าลูกไม้และผ้าใยสังเคราะห์ที่หยาบหนา

-สารเคมีตกค้าง (ผื่นแพ้สัมผัส): การแพ้สารเคมีในผงซักฟอก น้ำยาปรับผ้านุ่ม หรือเนื้อผ้าบางชนิด ทำให้เกิดผื่นคัน แดง หรือแห้งลอก

2. สาเหตุจากระบบภายในร่างกายและการติดเชื้อ

- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: พบได้บ่อยในช่วงก่อนมีประจำเดือน ระหว่างตั้งครรภ์ หรือช่วงวัยหมดประจำเดือน ซึ่งฮอร์โมนที่แกว่งตัวจะทำให้เต้านมคัดตึงและขยายตัวจนเกิดอาการคันผิวหนังได้

- การติดเชื้อรา: มักเกิดในจุดอับชื้น เช่น ใต้ราวนมหรือรอบหัวนม โดยเฉพาะในผู้ที่มีเหงื่อออกมาก จะมีอาการคัน ร่วมกับผื่นแดง แสบร้อน หรือผิวลอกเป็นขุย

- โรคผิวหนังเรื้อรัง: เช่น โรคสะเก็ดเงิน หรือผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Eczema)

สัญญาณเตือนรอยโรคอันตราย (เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพบแพทย์)

แม้จะพบได้น้อย แต่อาการคันหัวนมอย่างต่อเนื่องอาจเป็นสัญญาณของ โรคพาเจ็ทของหัวนม (Paget's disease of the breast) ซึ่งเป็นมะเร็งเต้านมชนิดหนึ่ง หากมีอาการคันร่วมกับสัญญาณเตือนเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์โดยด่วน:

- มีก้อนแข็งผิดปกติใต้ผิวหนังบริเวณเต้านมหรือรักแร้

- หัวนมบุ๋ม เปลี่ยนรูปทรง หรือบิดเบี้ยวไปจากเดิม

- ผิวบริเวณหัวนมหนาตัวขึ้น หยาบกร้าน แดง หรือลอกเป็นสะเก็ดคล้ายแผลตกสะเก็ดที่ไม่ยอมหาย

- มีของเหลว สารคัดหลั่ง หรือเลือดไหลออกจากหัวนม

วิธีดูแลและป้องกันเบื้องต้น

- เลือกบราให้ถูก: สวมชุดชั้นในที่พอดีตัว ทำจากผ้าฝ้าย (Cotton) ที่ระบายอากาศได้ดี เพื่อลดการอับชื้นและการเสียดสี

- ปรับผลิตภัณฑ์ซักผ้า: เปลี่ยนมาใช้ผงซักฟอกหรือน้ำยาปรับผ้านุ่มสูตรอ่อนโยน (Sensitive/Baby)

- เติมความชุ่มชื้น: ทามอยส์เจอไรเซอร์สูตรปราศจากน้ำหอมและแอลกอฮอล์ทันทีหลังอาบน้ำ (หลีกเลี่ยงการทาตรงยอดหัวนมหากไม่ได้แห้งรุนแรง)

- ปรับพฤติกรรม: เลี่ยงการอาบน้ำอุ่นจัด และ ห้ามเกา เด็ดขาด เพราะจะทำให้ผิวอักเสบติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อนได้

ข้อแนะนำ: หากลองปรับพฤติกรรมและทาครีมบำรุงแล้ว แต่อาการคันยังไม่ดีขึ้นนานเกิน 2–4 สัปดาห์ หรือมีอาการในกลุ่มสัญญาณเตือนอันตรายร่วมด้วย แนะนำให้เข้าพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดและรับการรักษาที่ตรงจุด